Ana sayfa · Çalışma alanları · Ergenlik sorunları

Çalışma alanı

Ergenlik sorunları

Öfke patlamaları, kapanan oda kapısı, ekrandan kopamamak, derslere isteksizlik… Ergenlik hem genç hem aile için zorlu bir yolculuk. Aydın’daki muayenehanemde 12–18 yaş gençlerle ve aileleriyle çalışıyorum. Amacım, neyin olağan bir ergenlik değişimi, neyin destek gerektiren bir zorluk olduğunu birlikte ayırt etmek.

Yazan ve gözden geçiren: Uzm. Dr. Ahmet ŞensesSon gözden geçirme 21 Ekim 20264 kaynak

Evde ve okulda nasıl görünür?

Tanıdık geliyor mu?

“Eskiden her şeyi anlatırdı, şimdi odasından çıkmıyor.”
“En küçük şeyde patlıyor, kapıları çarpıyor.”
“Telefonu elinden alınca kıyamet kopuyor.”
“Derslere ilgisi bitti, ne desek ‘bana ne’ diyor.”
Ergenlikte ne olur?

Gaz pedalı erken, fren sonra gelişir

Ergenlikte beyin yeniden yapılanır. Duyguların gaz pedalı erken güçlenir; düşünüp tartma ve kendini durdurma gibi frenler ise 20’li yaşlara kadar olgunlaşmaya devam eder. Bu yüzden gencin tepkileri bazen orantısız görünür.

Bağımsızlık istemek, aileden biraz uzaklaşmak ve arkadaşların önem kazanması bu dönemin doğal parçalarıdır. Ancak değişim haftalarca süren bir mutsuzluğa, okulda belirgin bir düşüşe ya da evde bitmeyen çatışmaya dönüştüyse, altta kaygı, depresyon, dikkat eksikliği gibi tedavi edilebilir bir durum olabilir.

Nasıl değerlendiriyoruz?

Görüşme, formlar ve gerekirse test

  1. Görüşme

    Çocukla ve anne babayla, gerektiğinde ayrı ayrı. Belirtinin ne zaman başladığı, evde ve okulda nasıl göründüğü, uyku, arkadaşlıklar ve ders durumu konuşulur.

  2. Aile ve öğretmen formları

    Standart ölçeklerle ev ve okul karşılaştırılır; eşlik edebilecek durumlar (dikkat, öğrenme, kaygı, depresyon) taranır.

  3. Gerekirse test

    Dikkat testi, zekâ ve öğrenme değerlendirmesi yalnızca gerektiğinde eklenir. Ayrıntı: Psikolojik testler, İlk görüşme nasıl geçer?

Nasıl yardım ediyoruz?

Neler yapılır?

  1. Genç ve aileyle ayrı görüşmeler

    Genç kendi sözünü ailesinden ayrı söyleyebilir. Gizliliğin sınırları ilk görüşmede herkesle açıkça konuşulur.

  2. Kapsamlı değerlendirme

    Yalnızca davranış değil; uyku, okul, arkadaşlıklar ve duygusal durum birlikte ele alınır. Kaygı, depresyon, DEHB ya da öğrenme güçlüğü gibi eşlik eden durumlar araştırılır.

  3. Gence yönelik terapi

    Öfkeyi tanıma ve yönetme, duygu düzenleme ve problem çözme becerileri bilişsel davranışçı terapiyle çalışılır.

  4. Aile görüşmeleri

    Evdeki iletişim, sınırlar ve ekran kuralları birlikte gözden geçirilir. Ayrıntılar için ebeveyn danışmanlığı sayfasına bakabilirsiniz.

Ailelerden sık gelen sorular

Merak edilenler

Çocuğum gelmek istemiyor. Ne yapmalıyız?

Bu çok sık olur. İlk görüşmeye aile tek başına gelebilir; genci nasıl davet edeceğinizi birlikte planlarız. Zorla getirmek yerine “orada senin de söz hakkın olacak” demek çoğu zaman kapıyı aralar.

Ekran ve telefon ne zaman sorun olur?

Süreden çok etkisine bakın: uyku, ders, aile ilişkileri ve arkadaşlıklar bozuluyorsa ya da telefon alınınca yoğun öfke çıkıyorsa destek almak yararlı olur. Tek taraflı yasak yerine birlikte konan kurallar daha iyi işler.

Bu sadece ergenlik mi?

Haftalarca süren mutsuzluk, ilgi kaybı, uyku ya da iştahta değişiklik, okulda belirgin düşüş veya arkadaşlardan çekilme olağan ergenlik değişimlerinin ötesine işaret edebilir. Bu durumda değerlendirme öneririm.

Görüşmede anlattıkları bize söylenir mi?

Gencin güvenebilmesi için görüşmeler gizlidir; aileye genel gidişat ve evde neler yapabilecekleri aktarılır. Gencin ya da bir başkasının güvenliği söz konusu olduğunda aile mutlaka bilgilendirilir.

İsveç’te 14 yaşında 703 genç ve anne babası: anne babaların bildiklerinin büyük kısmı gencin kendiliğinden anlattıklarından geliyordu. Kaynak: Stattin ve Kerr 2000.

Acil bir durum varsa beklemeyin. Kendine zarar verme düşüncesi ya da girişimi gibi acil durumlarda 112’yi arayın veya en yakın hastanenin acil servisine başvurun.

Bir adım öne

Bu süreçte yalnız değilsiniz

Gencinizle ilgili bilgi almak ya da ilk görüşmeyi planlamak için arayabilir ya da WhatsApp’tan yazabilirsiniz.

Ne zaman başvurmalı?

  • Mutsuzluk, öfke ya da içine kapanma haftalardır sürüyorsa
  • Okul başarısı belirgin biçimde düştüyse ya da okula gitmek istemiyorsa
  • Ekran yüzünden uyku, ders ve aile ilişkileri bozulduysa
  • Evdeki çatışmalar artık konuşarak çözülemiyorsa

Tüm işaretler →

Evde ilk adımlar

  • Her konuşmayı ders ya da uyarıyla bitirmeyin; yalnızca dinlediğiniz anlar da olsun.
  • Ekran kurallarını gençle birlikte koyun ve sizin için de geçerli olsun.
  • Sakin bir anda konuşun; tartışmanın ortasında değil.
Kaynaklar (4) listeyi açın
  1. Casey BJ, Jones RM, Hare TA. The adolescent brain. Ann N Y Acad Sci. 2008;1124:111–26. doi:10.1196/annals.1440.010
  2. Steinberg L. A Social Neuroscience Perspective on Adolescent Risk-Taking. Dev Rev. 2008;28(1):78–106. doi:10.1016/j.dr.2007.08.002
  3. Stattin H, Kerr M. Parental monitoring: a reinterpretation. Child Dev. 2000;71(4):1072–85. doi:10.1111/1467-8624.00210
  4. Pinquart M. Associations of parenting dimensions and styles with externalizing problems of children and adolescents: An updated meta-analysis. Dev Psychol. 2017;53(5):873–932. doi:10.1037/dev0000295

Son gözden geçirme: 21 Ekim 2026 · Uzm. Dr. Ahmet Şenses

İletişim

Bilgi almak için

Muayene saatleri: hafta içi 10.00⁠–⁠17.00 (son hasta kabulü 16.00), cumartesi 10.00⁠–⁠13.00. Değerlendirme süreci hakkında bilgi almak için telefonla ya da WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.