“Bugün okul nasıldı?” “Normal.” “Yeni kalemlik nerede?” “Kayboldu.” Pazartesi sabahı yine karın ağrısı başlar. Servis kapıda bekler.
Pek çok aile zorbalığı çocuktan değil, bu küçük işaretlerden fark eder. Çocuklar çoğu zaman anlatmaz; utanır ya da “Söylersem daha kötü olur” diye düşünür.


Akran zorbalığı nedir?
Her kavga zorbalık değildir. Zorbalığı ayıran 3 özellik vardır:

- Tekrar: Bir kez değil, haftalarca süren davranış.
- Bilerek: Kaza değil, zarar verme amacı.
- Güç farkı: Daha büyük, daha kalabalık ya da daha popüler olan, zayıf olanı hedef alır.
Zorbalık yalnız vurmak değildir. Lakap takmak, teneffüste oyuna almamak, WhatsApp sınıf grubundan çıkarmak da zorbalıktır.
Çocuğum zorbalığa uğruyor mu?
Şu işaretlerden birkaçı birlikte görülüyorsa sakin bir anda sormaya değer.

- Okula gitmek istememe, sabahları karın ya da baş ağrısı.
- Kaybolan, yırtılan eşyalar; açıklanamayan morluklar.
- Teneffüsü, servisi, okul tuvaletini kullanmaktan kaçınma.
- Arkadaşlardan ani kopma, doğum günlerine çağrılmama.
- Telefona bakınca birden değişen yüz ifadesi.
- Notlarda düşme, uykusuzluk, öfke patlamaları.
Zorbalık çocuğu nasıl etkiler?
165 çalışmayı birleştiren bir analizde zorbalığa uğrayan çocuk ve gençlerde depresyon, kaygı ve intihar düşünceleri daha sık görüldü.

Yazarlar, bu ilişkinin önemli bir bölümünün zorbalığın sonucu olabileceğini düşünüyor.
Bu yüzden zorbalığı “çocuklar arasında olur” diye geçiştirmiyorum. Çocuğun ruh sağlığı için gerçek bir yüktür.
Siber zorbalık nedir, nasıl anlaşılır?
Siber zorbalık, mesaj, sosyal medya ya da oyun üzerinden tekrar tekrar aşağılama, tehdit ya da dışlamadır. Okulda biten zorbalık, akşam telefonla eve kadar gelir.

42 çalışmayı ve 266 bini aşkın genci birleştiren bir analiz yapıldı. Bulgular şöyleydi.
- Yüz yüze zorbalığa uğrayanlar yaklaşık her 4 gençten 1’iydi.
- Siber zorbalığa uğrayanlar yaklaşık her 9 gençten 1’iydi.
- Okulda zorbalığa uğrayanların yaklaşık 3’te 1’i internette de hedefti.
- Zorbalığa uğrayanlarda depresyon ve kendine zarar daha sık görüldü. İkisini birden yaşayanlarda bu sorunlar en sıktı.
Siber zorbalıkta şu işaretlere bakın: telefona bakınca ani üzüntü, telefonu saklama ya da tamamen bırakma, gece geç saatte gelen mesajlar.
Akran zorbalığı ile nasıl başa çıkılır?

- Sorun ve dinleyin. “Okulda seni üzen biri var mı?” Sözünü kesmeden, suçlamadan dinleyin. “Sen de karşılık verseydin” demeyin.
- Not alın. Tarih, olay, kim, nerede. Okulla görüşmede somut bilgi işe yarar.
- Okulla yazılı görüşün. Önce sınıf öğretmeni ve rehberlik servisi, gerekirse okul müdürü. Görüşmeyi tarihli kaydedin.
- İnternette cevap vermeyin. Önce ekran görüntüsü alın, sonra engelleyin ve platforma bildirin.
- Tehdit ve şantajda resmî yol. Tehdit, şantaj ya da izinsiz görüntü varsa emniyete ya da savcılığa başvurun.
- Güven verin. “Anlattığın için teşekkür ederim. Bu senin suçun değil. Birlikte çözeceğiz.”
Çocuğunuz zorbalık yapan taraftaysa da konuşmak gerekir. Bu çocukların da desteğe ihtiyacı olabilir. Ceza tek başına yetmez; davranışın altındaki nedene birlikte bakarız.
Ne zaman başvurmalı?

- Evde izleyin: Tek seferlik bir çatışma ya da tatsız bir mesaj, konuşulup çözülmüşse.
- Bir uzmanla konuşun: Tekrarlayan alay, dışlama ya da internetten aşağılama; uyku, iştah ve notlar bozuluyorsa.
- Beklemeden başvurun: Çocuk okula gidemiyor, tehdit ya da şantaj var, kendine zarar vermekten söz ediyorsa aynı gün başvurun. Acil durumda 112’yi arayın ya da acil servise gidin.
“Ölmeyi düşünüyor musun?” diye açıkça sormak riski artırmaz. Tersine, çocuğa konuşma kapısı açar.
Başvuru için hangi belirtilerin yeterli olduğunu Ne zaman çocuk ve ergen psikiyatristine başvurmalı? yazısında anlattım. Bilgi almak için bize yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular

Siber zorbalık nedir, nasıl anlaşılır?
Ekranda tekrar eden alay
Siber zorbalık, mesaj, sosyal medya ya da oyun üzerinden tekrar tekrar aşağılama, tehdit ya da dışlamadır. 266 bin gençle yapılan bir analizde gençlerin yaklaşık 9'da 1'i siber zorbalığa uğradığını bildirdi; zorbalığa uğrayanlarda depresyon ve kendine zarar daha sık görüldü.

Çocuğum çok sinirli, ne yapmalıyım?
Önce sakinleşme
Öfke nöbeti anında konuşmak işe yaramaz; önce sakinleşme, sonra konuşma. Sinirlilik yorgunluk, açlık, ekran, uyku eksikliği, DEHB, kaygı ya da depresyonun işareti olabilir. Neredeyse her gün ve 6 aydan uzun sürüyorsa değerlendirme gerekir.
Kaynaklar (2)listeyi açın
- Moore SE, Norman RE, Suetani S, ve ark. Consequences of bullying victimization in childhood and adolescence: A systematic review and meta-analysis. World J Psychiatry. 2017;7(1):60–76. doi:10.5498/wjp.v7.i1.60
- Li C, Wang P, Martin-Moratinos M, ve ark. Traditional bullying and cyberbullying in the digital age and its associated mental health problems in children and adolescents: a meta-analysis. Eur Child Adolesc Psychiatry. 2024;33(9):2895–2909. doi:10.1007/s00787-022-02128-x
Son gözden geçirme: 17 Kasım 2026 · Uzm. Dr. Ahmet Şenses
Uzm. Dr. Ahmet ŞensesÇocuk ve Ergen Psikiyatristi, Aydın. Hakkımda
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Çocuğunuza özel değerlendirme için görüşme gerekir.
