Akşam yemeği. Sofrada 4 kişi var, 4 telefon var.
“Kapat şunu artık!” diyor baba.
Kızı başını kaldırıyor: “Sen de bakıyorsun ama!”
Bu cümle haklı bir soruyu gösteriyor. Ekran süresini azaltmak, yalnız çocuğun değil, bütün evin işidir.


Çocuk günde kaç saat ekrana bakmalı?
Aileler en çok bu soruyu soruyor. Ama okul çağı ve ergenler için herkese uyan tek bir saat yok.
Amerikan Pediatri Akademisi’nin 5-18 yaş için 2016 bildirisi bunu açıkça söylüyor. Saat yerine şu soruya bakın: Ekran neyin yerini alıyor?
Günün sırası şöyle kurulur:
- Uyku: Yaşına uygun, yeterli uyku. Okul sabahı yorgun kalkmamak.
- Okul ve ödev: Ödev yapılırken eğlence ekranı kapalı.
- Hareket: Her gün oyun, yürüyüş ya da spor.
- Aile zamanı: Sofra, sohbet, bayram ziyareti.
Ekran bunlardan sonra kalan zamana sığdırılır.

Ekranın zararı ne? Önce şunu söyleyelim: ekranın yararları da var. Yeni bilgiler, arkadaşlarla bağlantı, sağlıkla ilgili kaynaklar.
Riskler ise şunlar:
- Uyku: Gece ekranı uykuyu kısaltabilir ve bölebilir.
- Kilo: Hareketsiz saatler artınca kilo sorunları daha sık görülüyor.
- İçerik: Yaşına uygun olmayan içerik, yabancılarla temas, kişisel bilgilerin açığa çıkması.
Çocuk ekran süresi programı nasıl yapılır?
Amerikan Pediatri Akademisi buna aile medya planı diyor. Birlikte yazılan, buzdolabına asılan bir sözleşme gibi düşünün.

Planda şunlar olsun:
- Ekransız yerler: Yatak odası ve yemek masası.
- Ekransız saatler: Yemek, aile sohbeti, yatmadan önceki 1 saat.
- Gece şarj yeri: Bütün telefonlar, anne babanınki dahil, gece salonda şarj olur.
- İçerik kuralları: Hangi oyun, hangi uygulama, kimle yazışmak serbest.
- Hafta sonu kuralı: Hafta içinden farklı olabilir; önceden belirlenir.
Plan çocuğun yaşına göre değişir. 8 yaşındaki ile 16 yaşındaki için aynı plan yazılmaz.
Okul çağında süreyi ve içeriği daha çok anne baba belirler. Ergenlikte gencin söz hakkı artar. Kurallar konuşularak, gerekirse pazarlıkla yazılır.
Çocuklarda telefon bağımlılığı nasıl geçer?
Önce bir uyarı: her çok kullanım bağımlılık değildir. Telefon artık ödev, arkadaşlık ve okul duyurularının da yeri.

Okul, uyku ve arkadaşlık yerindeyse sorun çoğu zaman alışkanlıktır.
Alışkanlık, yeni bir alışkanlıkla değişir. Yasak tek başına boşluk bırakır. O boşluğu spor, kurs, arkadaş buluşması doldurur.
Oyun ya da telefon okulu ve uykuyu bozuyorsa Oyun bağımlılığı nasıl anlaşılır? yazısına bakabilirsiniz.
Evde ne yapabilirsiniz?

- Planı birlikte yazın: Pazar akşamı 15 dakika. Çocuğun önerisi de plana girsin.
- Sofrada telefon yok: Anne baba dahil. Telefonlar sepete.
- Kapanışı haber verin: “10 dakika sonra kapanıyor” deyin. Ani kesmek kavga çıkarır.
- Kendi ekranınıza bakın: WhatsApp veli grubuna akşam tek bir saatte bakın. Çocuk kuralı sizden öğrenir.
- Ekransız zaman planlayın: Hafta sonu için tek bir etkinlik seçin: bisiklet, pazar alışverişi, dedeye ziyaret. Arabada ve bayram yolculuğunda ekran yerine sohbet, şarkı, kelime oyunu.
Takip edin, gözetlemeyin. Ne izlediğini, kimle oynadığını sorun. Merak, yasaktan daha çok bilgi getirir.
Ne zaman başvurmalı?

Evde izleyin:
- Plan çoğu gün tutuyor, küçük pazarlıklar oluyor.
Bir uzmanla konuşun:
- Her kapanışta büyük kavga çıkıyor.
- Ekran dışında hiçbir şeyden keyif almıyor.
Beklemeden başvurun:
- Uyku ve okul belirgin biçimde bozuldu, okula gitmek istemiyor.
- Ekran kısıtlanınca şiddet, eşyaya zarar verme var.
Bazen ekranın arkasında dikkat eksikliği, kaygı ya da depresyon olabilir. Bu durumda birlikte değerlendiririz.
Genel ölçüler için Ne zaman başvurmalı? yazısına bakabilirsiniz. Bilgi almak için bize yazabilirsiniz.
Sık sorulan sorular

Oyun bağımlılığı nasıl anlaşılır?
Süre değil, kontrol kaybı
Çok oyun oynamak tek başına bağımlılık değildir. Dünya Sağlık Örgütü 3 işarete bakar: kontrol kaybı, oyunun okul, uyku ve aile gibi şeylerin önüne geçmesi, zararına rağmen devam. Tanı için bu tablonun genellikle en az 12 aydır sürmesi beklenir. Dünya genelinde görülme sıklığı yaklaşık %2-3'tür.

Siber zorbalık nedir, nasıl anlaşılır?
Ekranda tekrar eden alay
Siber zorbalık, mesaj, sosyal medya ya da oyun üzerinden tekrar tekrar aşağılama, tehdit ya da dışlamadır. 266 bin gençle yapılan bir analizde gençlerin yaklaşık 9'da 1'i siber zorbalığa uğradığını bildirdi; zorbalığa uğrayanlarda depresyon ve kendine zarar daha sık görüldü.
Kaynaklar (2)listeyi açın
- . Media Use in School-Aged Children and Adolescents. Pediatrics. 2016;138(5):e20162592. doi:10.1542/peds.2016-2592
- Amerikan Pediatri Akademisi. Aile Medya Planı (Family Media Plan). https://www.healthychildren.org/English/fmp/Pages/MediaPlan.aspx
Son gözden geçirme: 17 Kasım 2026 · Uzm. Dr. Ahmet Şenses
Uzm. Dr. Ahmet ŞensesÇocuk ve Ergen Psikiyatristi, Aydın. Hakkımda
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Çocuğunuza özel değerlendirme için görüşme gerekir.
